و سپس «افزودن به صفحه اصلی» ضربه بزنید
و سپس «افزودن به صفحه اصلی» ضربه بزنید
وقتی امروز، در روزهای نخست سال ۲۰۲۶، به سال قبل نگاه میکنم، اولین چیزی که به ذهنم میرسد نه تنوع تکنولوژی و نه تغییر نسخهها، بلکه الگوهای تکرارشونده تصمیمگیری و رفتار سازمانی است. تصمیمهایی که در سازمانهای مختلف، با اندازهها و صنایع متفاوت، بارها و بارها گرفته شدند و به نتایج مشابهی رسیدند.
این مقاله قرار نیست گزارش موفقیت برای لاندا باشد و نه ادعا کند پاسخ همه مسائل را پیدا کردهایم.
هدف، ثبت و تحلیل تجربههایی است که در طول ۲۰۲۵ بارها تکرار شدند و اگر ثبت نشوند، در ۲۰۲۶ هم ادامه خواهند یافت. از جایگاه یک کارشناس دیتابیس، آنچه بیش از همه خود را نشان داد، فاصله میان تکنولوژی، ابزارها و تصمیمسازی سازمانی بود.
۲۰۲۵ چه چیزی را با وضوح بیشتری نشان داد
در طول ۲۰۲۵ با سازمانهایی کار کردیم که از نظر زیرساخت، ابزار و نیروی انسانی در وضعیت نامطلوبی نبودند. SQL Server بهروز بود، ابزار مانیتورینگ و امنیت وجود داشت و تیم فنی فعال بود. با این حال، همان سازمانها درگیر افت Performance، ناپایداری سرویسها، نگرانیهای امنیتی و فرسودگی تیم DBA بودند.
وجه مشترک این سازمانها نه ضعف تکنولوژی بود و نه کمبود ابزار. مسئله اصلی در اغلب موارد، تصمیمهایی بود که واکنشی، مقطعی و بدون بازبینی گرفته میشدند.
هر مشکل، راهحل فوری داشت، اما ریشهها دستنخورده باقی میماندند.
تجربه اول: ابزار در ۲۰۲۵ زیاد شد، اما شفافیت نه
یکی از پرتکرارترین مشاهدات، رشد ابزارها بدون رشد شفافیت بود. سازمانهایی که چندین ابزار مانیتورینگ، Performance و Security در اختیار داشتند، اما وقتی از آنها پرسیده میشد «مهمترین ریسک دیتابیس شما چیست؟» پاسخ مشخصی نداشتند.
در عمل، ابزارها حجم زیادی از داده تولید میکردند، اما سؤال اصلی گم شده بود. Alertها زیاد بودند، اما اولویتها نه. ابزار زمانی ارزش ایجاد میکند که در خدمت یک سؤال مشخص قرار بگیرد. در بسیاری از پروژههای ۲۰۲۵، ابزار جای سؤال را گرفته بود، نه پاسخ آن را.
نمونه سازمانی
در یکی از بانکها، ابزار مانیتورینگ بیش از ۵۰ شاخص مختلف را گزارش میکرد، اما تیم DBA نمیدانست کدام شاخص روی پرداختهای آنلاین تأثیر واقعی دارد.
نتیجه: شاخصها زیاد بودند اما تصمیمها اشتباه.
تجربه دوم: Performance بهعنوان عدد، نه پیامد کسبوکار
در ۲۰۲۵ همچنان Performance بهعنوان یک هدف مستقل دنبال میشد. Cache Hit Ratio، CPU و Latency به شاخصهای موفقیت تبدیل شده بودند، بدون اینکه مشخص شود این بهبود دقیقاً کدام فرآیند حیاتی را پوشش میدهد.
در چند مورد، تمرکز تیمها روی Queryهایی بود که بیشترین مصرف منابع را داشتند، در حالی که آن Queryها مربوط به گزارشهای کماهمیت بودند. در مقابل، Queryهای حیاتی عملیاتی به دلیل مصرف کمتر، از دید ابزار و تصمیمگیر پنهان مانده بودند. نتیجه این رویکرد، Performance بهتر روی کاغذ و نارضایتی عملیاتی در واقعیت بود.
نمونه سازمانی
یک شرکت بیمه، شاخص Cache Hit Ratio را به ۹۵٪ رساند، اما زمان پردازش صدور بیمهنامهها هیچ تغییری نکرد. چرا؟ به دلیل Low Selectivity در Queryهای اصلی و Over-Indexing روی جدول گزارشها.
تجربه سوم: جایگاه DBA در ۲۰۲۵ همچنان مبهم ماند
یکی از واقعیتهای تلخ ۲۰۲۵ این بود که DBA در بسیاری از سازمانها بیشترین مسئولیت و کمترین اختیار را داشت. از او انتظار میرفت سیستم همیشه پایدار باشد، اما در تصمیمهای معماری، توسعه و تغییرات سازمانی نقشی نداشت.
این تضاد دیر یا زود به بحران منجر میشود. DBA وقتی در تصمیم حضور ندارد، فقط میتواند عواقب را مدیریت کند، نه ریشهها. ۲۰۲۵ بار دیگر نشان داد که بدون Authority واقعی برای DBA، حتی بهترین ابزارها هم اثر پایدار ندارند.
نمونه سازمانی
در یک سازمان بزرگ تولیدی، DBA مسئولیت پایدار نگه داشتن SQL Server را داشت اما نمیتوانست روی ساختار ایندکس یا Queryهای حیاتی تغییر دهد.
هر بار مشکل Performance پیش میآمد، هزینه اصلاح بالا میرفت و زمان پاسخدهی طولانی میشد.
تجربه چهارم: Governance در ۲۰۲۵ بیشتر سند بود تا رفتار
تقریباً همه سازمانها برای دیتابیس ها اسناد Governance داشتند، سیاست Backup، Security، Change Management و دسترسیها موجود بود. اما فاصله میان سند و رفتار عملی همچنان زیاد بود.
Changeها بدون ارزیابی اثر انجام میشدند، دسترسیها به مرور زمان انباشته میشد، Backup گرفته میشد اما Restore بهندرت تست میشد. Governance زمانی معنا دارد که در لحظه تصمیم خودش را نشان دهد، نه وقتی بحران رخ داده و همه به دنبال مقصر هستند.
نمونه سازمانی
یک سازمان مالی در ۲۰۲۵، Backupها را روزانه میگرفت اما Restore هیچگاه تست نمیشد. زمانی که فاجعه رخ داد، دادهها قابل بازیابی نبودند و تیم DBA مجبور شد ساعتها زمان صرف بازیابی کند.
تجربه پنجم: انتظار حل مسئله مدیریتی از تکنولوژی
در ۲۰۲۵ بارها دیده شد که سازمانها از تکنولوژی انتظار داشتند ضعف فرآیند و تصمیم را جبران کند. ابزار Security برای جبران نبود کنترل، Always On برای جبران نبود برنامه و مانیتورینگ برای جبران نبود تحلیل.
این میانبرها شاید در کوتاهمدت آرامش ایجاد کردند، اما هزینه آنها در ادامه سال به شکل بحرانهای پیچیدهتر ظاهر شد. تکنولوژی سریعتر از تغییر رفتار است، اما پایدارتر نیست.
Over-Indexing ،Low Selectivity و Cache Hit Ratio
یکی از درسهای ۲۰۲۵ این بود که مشکلات Performance و Stability همیشه به یک مشکل فنی محدود نمیشوند. بسیاری از مسائل ناشی از تصمیمهای ناقص تیمها و فقدان درک Context سازمانی بودند.
- Over-Indexing: تیمها بدون اولویتبندی Queryهای حیاتی، ایندکسهای زیادی روی Queryهای کماهمیت ایجاد کردند. این کار مصرف منابع را افزایش داد و کارایی واقعی سیستم را کاهش داد.
- Low Selectivity: این وضعیت بیشتر ناشی از طراحی داده نادرست و Query نامناسب بود و ابزارها صرفاً هشدار میدادند، اما تصمیم اصلاحی از طرف سازمان اجرا نمیشد.
- Cache Hit Ratio: وقتی Queryهای حیاتی درست ایندکس نمیشدند یا دادهها پراکنده بودند، این شاخص پایین میآمد. اضافه کردن Memory بدون توجه به Context، فقط هزینه اضافی ایجاد میکرد.
وقتی این سه شاخص را در امتداد تجربههای ۲۰۲۵ بررسی میکنیم، دیگر آنها فقط عدد و شاخص فنی نیستند؛ بلکه معیارهایی برای سنجش کیفیت تصمیمسازی سازمانی هستند.
جمعبندی ذهنی ۲۰۲۵ از منظر ۲۰۲۶
۲۰۲۵ بیش از هر چیز، سال آشکار شدن محدودیتها بود؛ محدودیت ابزار، محدودیت ساختار و مهمتر از همه، محدودیت تصمیمسازی سازمانی. دیتابیس ها بهندرت به دلیل تکنولوژی خراب شدند؛ اغلب قربانی تصمیمهای مبهم، عجولانه یا بدون مالک بودند.
این واقعیت شاید خوشایند نباشد، اما پذیرش آن، نقطه شروع بلوغ سازمانی است.
مسیر منطقی پس از ۲۰۲۵: مکث پیش از اقدام
اگر تجربههای ۲۰۲۵ بخواهد به یک توصیه عملی ختم شود، آن توصیه مکث پیش از اقدام است. مکث پیش از خرید ابزار، مکث پیش از تغییر معماری و مکث پیش از سرزنش DBA، فرصت دیدن ریشه مسئله را فراهم میکند.
سوالات متداول FAQ
آیا این تجربهها فقط مربوط به سازمانهای بزرگ بود؟
خیر. الگوهای تصمیمگیری اشتباه در سازمانهای کوچک هم دیده شد، اما اثر آنها معمولاً با تأخیر ظاهر میشود.
آیا ابزارهای مانیتورینگ در ۲۰۲۵ ناکارآمد بودند؟
خیر. ابزارها مفید بودند، اما تنها در سازمانهایی که سؤال درست داشتند.
مهمترین ضعف مدیریت دیتابیس در ۲۰۲۵ چه بود؟
نبود اولویت شفاف و Authority مشخص برای DBA.
اولین قدم عملی برای ورود به ۲۰۲۶ چیست؟
بازبینی مدل تصمیمسازی دیتابیس قبل از هر تغییر فنی یا سرمایهگذاری جدید.
تماس با لاندا گفتوگو بهجای واکنش
اگر تجربههای ۲۰۲۵ برای شما آشناست و نشانههایی از آن را در سازمان خود میبینید، شاید پیش از هر اقدام فنی، یک گفتوگوی تحلیلی مسیر بهتری را روشن کند.
لاندا این گفتوگو را نه برای فروش ابزار یا اجرای پروژه، بلکه برای شفافسازی تصمیمسازی دیتابیس طراحی کرده است.
نظری داده نشده